Opening door de dagvoorzitter

Veiligheid buiten begint binnen; dat is de start van dit verhaal en de reis die ik heb mogen maken.  Dingen in één keer goed doen. Processen optimaliseren door Lean Six Sigma. De wereld van Hoog Betrouwbare Organisaties. Daarvoor is het noodzakelijk om te zorgen voor  “dikke relaties en een goed geïnformeerde cultuur”; maar hoe dan? Dat zal ik met voorbeelden toelichten. Gedrag is essentieel en daarbij vooral steeds blijven sturen op de bedoeling en minder op de regels en procedures. Maar in de praktijk dus de bedoeling als moreel kompas. Hierover meer in de presentatie en de zaaldialoog. Ik ga jullie meenemen in de bedoeling van de bedoeling. HRO’s werken met gedragskenmerken.

Na een stofexplosie in een grinder-installatie stond Aperam voor een complexe uitdaging: hoe breng je een kritische installatie weer veilig, betrouwbaar en conform de regelgeving in bedrijf? In deze sessie wordt stap voor stap inzicht gegeven in hoe een integrale veiligheidsstudie heeft geleid tot een volledig overzicht van risico’s én concrete verbetermaatregelen. Aan bod komt hoe procesveiligheid en machineveiligheid samenkomen in de praktijk, welke normen en wetgeving een rol spelen en hoe je van een incident naar een toekomstbestendige oplossing gaat. Deelnemers krijgen praktische inzichten in risicobeoordeling, het opbouwen van een sluitend veiligheidsdossier en het veilig herstarten van installaties binnen industriële omgevingen.

In deze sessie krijg je inzicht in de belangrijkste wijzigingen binnen ISO 13855 en wat dit betekent voor optische persoonsbeveiliging rondom machines. Aan de hand van praktische voorbeelden en berekeningen laten we zien hoe je veilige afstanden bepaalt en systemen correct toepast. Daarnaast behandelen we de verschillende oplossingen, zoals lichtschermen en laserscanners, inclusief hun toepassingen en beperkingen.

Hoe kan IO-Link Safety machineveiligheid én efficiëntie naar een hoger niveau tillen? Duik met Christian in de evolutie van IO-Link, waarbij ingezoomd wordt op de nieuwste uitbreiding IO-Link Safety, dat veilige, gestandaardiseerde point‑to‑point communicatie tot op veldniveau mogelijk maakt. Dankzij deze technologie zijn veiligheidssensoren flexibeler, eenvoudiger en onafhankelijk van het gebruikte fieldbus‑systeem te integreren. Aan bod komt hoe IO-Link Safety diagnose-informatie direct beschikbaar maakt en zo stilstand reduceert en onderhoud voorspelbaarder maakt. Ook laten we zien hoe de combinatie van IO-Link en IO-Link Safety kosten bespaart, de complexiteit verlaagt en innovatieve machineconcepten mogelijk maakt.

Op 9 december 2026 treedt de Herziene Richtlijn Productaansprakelijkheid (EU) 2024/2853 in werking en de gevolgen voor het bedrijfsleven zijn ingrijpend. De richtlijn breidt de definitie van 'product' fors uit: ook software, AI-systemen en digitale diensten vallen voortaan onder het aansprakelijkheidsregime. Meer marktpartijen, van online platforms tot fulfilmentdienstverleners, lopen straks het risico aansprakelijk te worden gesteld voor gebrekkige producten. In deze sessie neemt advocaat Remko Roosjen u mee door de belangrijkste wijzigingen: welke producten en partijen onder de nieuwe regels vallen, hoe de bewijslast verschuift in het voordeel van benadeelden, en welke contractuele maatregelen u nu al kunt treffen. Bijzondere aandacht gaat uit naar de risico's rondom AI, cybersecurity en zelflerende systemen. Na afloop weet u precies waar de kwetsbaarheden in uw productieketen liggen, en hoe u zich daartegen kunt wapenen.

De norm EN ISO 13855:2024 – Veiligheid van machines is vernieuwd en heeft directe gevolgen voor de toepassing van veiligheidsafstanden. De norm gaat dieper in op verschillende berekeningsmethoden en biedt praktische oplossingen voor moderne en dynamische toepassingen, waaronder het benaderen van bewegende machines. De herziening heeft invloed op zowel het berekenen als het positioneren van lichtschermen en veiligheidsscanners. Daarnaast is de norm uitgebreid met nieuwe toepassingsgebieden, zoals onderdoor reiken bij hekken en lichtschermen, plaatsing van resetknoppen en bedieningsapparatuur en toegang via deuren. In deze sessie worden de wijzigingen op een praktische manier toegelicht, aan de hand van concrete voorbeelden en duidelijke afbeeldingen. Wat is er veranderd? Hoe bepaal je voortaan de juiste veiligheidsafstand? En waar moet je in ontwerp en beoordeling extra rekening mee houden?

Veiligheidsbeslissingen worden niet alleen rationeel genomen. Onderliggende emoties, persoonlijke drijfveren en ervaringen uit het verleden spelen hierin een belangrijke rol. In deze workshop verkennen we hoe factoren zoals stress, copinggedrag en vroegkinderlijke ervaringen invloed hebben op risicoperceptie en gedrag op de werkvloer. Deelnemers krijgen inzicht in hoe deze mechanismen doorwerken in dagelijkse veiligheidssituaties en leren signalen van risicogedrag beter herkennen, zowel bij zichzelf als bij collega’s. We staan stil bij hoe mensen omgaan met druk, waarom bepaald gedrag blijft terugkomen en hoe je hier als professional effectiever op kunt inspelen. Daarnaast gaan we actief aan de slag met mensgerichte en trauma-geïnformeerde communicatie in veiligheidsgesprekken. Hoe voer je het gesprek op een manier die écht binnenkomt en bijdraagt aan gedragsverandering, zonder te oordelen of te stigmatiseren? Deze workshop combineert korte theoretische inzichten met praktische oefeningen, reflectie en ruimte voor interactie. Het doel is dat deelnemers niet alleen begrijpen wat er speelt, maar ook concrete handvatten meenemen om veiligheidscultuur binnen hun eigen organisatie te versterken.

Veiligheid is meer dan een technische eis: het begint bij cultuur en ontwerp. In deze sessie combineren we ervaringen uit de bouw en luchtvaart met de nieuwste inzichten in digitalisering en compliance. Hoe bouw je de veiligheid van morgen, vanaf de eerste ontwerpkeuze tot aan de dagelijkse operatie. In deze interactieve workshop kijken we, onder het thema “Bouw de veiligheid van morgen”, vooruit: – Hoe kun je veiligheidscultuur actief meenemen in het ontwerp van machines en industriële installaties? – Welke lessen uit de luchtvaart en de bouwsector kunnen we toepassen om veiligheid niet alleen te borgen maar ook aantoonbaar te maken gedurende de hele levenscyclus van een installatie? – Hoe beïnvloeden digitalisering, data, en predictive maintenance de veiligheidscultuur – en hoe zorgen we ervoor dat functionele veiligheid, cybersecurity en compliance niet langer losse disciplines zijn, maar integraal worden meegenomen? – Praktijkvoorbeelden uit de bouw en luchtvaart: Hoe werken Safety-by-Design, human factors en cultuurverandering in de dagelijkse praktijk? Wat zijn de valkuilen en succesfactoren? – Compliance vs. praktijk: Hoe ga je om met nieuwe regelgeving zoals de Machineverordening, en wat betekent dat voor de werkvloer?

Op 20 januari 2027 wordt de nieuwe Machineverordening (EU) 2023/1230 van toepassing en vervangt daarmee de huidige Machinerichtlijn. Hoewel de technische veiligheidsprincipes grotendeels herkenbaar blijven, veranderen de procedures, hoe aantoonbaarheid moet worden geborgd. Voor veel organisaties ligt de grootste impact niet in nieuwe techniek, maar in verantwoordelijkheden rondom software, wijzigingen en de volledige levenscyclus van machines (denk aan het wijzigen). In deze sessie wordt ingegaan op wat er daadwerkelijk verandert en waarom het voor machinebouwers, integratoren noodzakelijk is om nu al stappen te zetten. Ontwerpkeuzes die vandaag worden gemaakt bepalen immers of een machine in 2027 zonder aanpassingen compliant blijft. Onderwerpen zoals software als onderdeel van de veiligheidsfunctie, cybersecurity in relatie tot machineveiligheid, digitale documentatie en de beoordeling van substantiële wijzigingen komen hierbij  aan bod. Deelnemers krijgen inzicht in: De belangrijkste verschillen tussen de Machinerichtlijn en de Machineverordening; De impact van digitalisering op machineveiligheid; Hoe wijzigingsbeheer en lifecycle-denken onderdeel worden van compliance; Welke stappen organisaties nu al kunnen nemen om vertraging richting 2027 te voorkomen.

De Machineverordening 2027 verschuift veiligheid van een simpele “afvinkoefening” naar een essentieel onderdeel van het ontwerpproces. Maar technische compliance houdt vaak geen rekening met de meest onvoorspelbare factor: de mens. Wanneer een veiligheidssysteem is ontworpen voor het handboek in plaats van voor de gebruiker, leidt dat tot “rationele non‑compliance” – situaties waarin operators beveiligingen omzeilen om de productie draaiende te houden. In deze sessie combineren we academische veiligheidsmodellen met echte data uit de industrie om te laten zien waarom veiligheidsinitiatieven slagen of mislukken. We gaan verder dan regels en trainingen en onderzoeken hoe Safety UX het gedrag op de werkvloer beïnvloeden. Deelnemers leren hoe zij de veiligheidsvolwassenheid van hun eigen organisatie kunnen beoordelen en hoe zij de kloof kunnen overbruggen tussen technische intentie en de dagelijkse praktijk van operators. Wat je uit deze sessie meeneemt: – De Anatomie van Succes: Je krijgt inzicht in de verborgen factoren: zoals cultuur, gedrag en processen, die bepalen of een veiligheidsinitiatief door medewerkers wordt geaccepteerd of juist wordt genegeerd. – Geteste Industriële Hulpmiddelen: Je ontvangt een set praktische strategieën die in een high‑tech productieomgeving zijn bewezen. Hiermee kun je veiligheidsafspraken beter laten aansluiten op de dagelijkse werkpraktijk en efficiëntie. – Het “Science‑to‑Shop‑Floor” Framework: Je leert een methode om academische veiligheidsmodellen (zoals ADKAR en de Hudson Maturity Scale) te combineren met dagelijkse productieroutines, zodat er een zelfsturende veiligheidscultuur ontstaat. – Strategische Diagnose‑tips: Je krijgt concrete tips voor R&D‑ en safety‑teams om “ontwerpfouten” in hun veiligheidssystemen vroegtijdig te herkennen – voordat ze leiden tot incidenten of aansprakelijkheidsproblemen.

Leuze heeft Maria Genova uitgenodigd om het onderwerp cybersecurity onder de aandacht te brengen. Zij is onder andere bekend van haar boek Komt een vrouw bij de h@cker en geeft regelmatig lezingen voor overheidsinstanties en multinationals over digitale veiligheid en de risico’s van cybercriminaliteit. In haar presentaties laat zij op toegankelijke en vaak confronterende wijze zien hoe kwetsbaar organisaties kunnen zijn en waartoe hackers daadwerkelijk in staat zijn. Met de komst van de nieuwe machinerichtlijn, waarin ook nadrukkelijk aandacht wordt besteed aan cybersecurity binnen machines en industriële systemen, is dit onderwerp relevanter dan ooit. Haar bijdrage kan deelnemers helpen bewust te worden van de risico’s en de impact van cyberdreigingen binnen de industrie, en daarmee de ogen openen voor de noodzaak om cybersecurity en machineveiligheid steeds meer in samenhang te bekijken.

Afsluitend woord van de dagvoorzitter