Programma

Welkom bij De toekomstgerichte overheid. Bij de registratie kunt u zich aanmelden en ontvangt u alle benodigde informatie voor de dag. Tijdens de inloop heten wij u graag welkom en kunt u in alle rust netwerken onder het genot van koffie, thee en een kleine versnapering.

"In de beperking toont zich de meester." – de grote wetenschapper en filosoof Goethe wist het in de 18e eeuw al, en voor AI geldt het nu meer dan ooit. Succesvol innoveren begint niet bij weten wat AI kan, maar bij begrijpen wat het (nog) niét kan. In zijn keynote neemt Frans je mee langs de grenzen van AI om daar de echte kansen voor jouw organisatie te vinden en succesvol te kunnen benutten. Ben jij klaar om je meester in AI te mogen noemen?

Digitalisering heeft de overheid veel gebracht. Maar ze heeft ook een ongemakkelijke vraag blootgelegd: zijn wij nog degene die bepalen, of volgen we vooral de logica van technologie en markt? In deze keynote vertel ik hoe digitale transformatie en soevereiniteit onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Niet vanuit angst of terugtrekking, maar vanuit volwassen bestuur.  Dat wringt soms, juist voor een overheid die staat voor continuïteit, rechtszekerheid en publieke waarden. Want een toekomstgerichte overheid durft te innoveren, maar weet ook wanneer en waar zij haar autonomie moet beschermen om publieke waarden geloofwaardig te blijven waarmaken. Digitale transformatie is geen neutrale modernisering: elke technologische keuze is óók een keuze over macht, afhankelijkheid en publieke waarden. Digitale soevereiniteit draait niet om terug naar vroeger, maar om volwassen bestuur: bewust kiezen waar je afhankelijk wilt zijn – en waar niet. Een toekomstgerichte overheid innoveert niet ondanks soevereiniteit, maar juist dankzij duidelijke kaders voor regie, eigenaarschap en democratische controle. Paniek helpt niet!

Een groeipad naar Common Ground is niet meer nodig. Wil je echt regie op je eigen data? Met gegevens die bij de bron kunnen blijven? Door het gebruik van open standaarden? Een component gebaseerde architectuur? Dat je kunt kiezen wat je gebruikt én van wie je het gebruikt? Flexibel én toekomstbestendig? Wij nemen je mee in hoe deze zaken werken in de praktijk, bij onze klanten. All-or-some. Jij kiest. Wat échte data-eigenaarschap in de praktijk betekent Hoe je systeemoverstijgend je archief- en datakwaliteit beheert met losse Workspace-apps Hoe component gebaseerde architectuur eruit ziet in de paktijk en als software Een echte nieuwe en toekomstgerichte manier van werken, die onze klanten vandaag al toepassen

Large Language Models hebben de manier waarop we met informatie omgaan ingrijpend veranderd, maar de meeste AI-systemen zijn nog altijd fundamenteel sessie-gebaseerd: elk gesprek begint opnieuw. In deze sessie verkennen we een ander paradigma: AI-workbenches die een blijvend begrip van projecten opbouwen door documentatie, broncode, data, gesprekken en organisatorkennis samen te brengen in een gedeeld geheugen. In plaats van een chatbot of programmeerassistent wordt AI een actieve partner in onderzoek, analyse en creatie, ongeacht het domein. Aan de hand van Buzz als praktijkvoorbeeld laten we zien welke architectuurprincipes hieraan ten grondslag liggen en waarom deze benadering een volgende stap kan zijn in AI-gedreven kenniswerk. Waarom AI meer nodig heeft dan een groter contextvenster. Gedeeld geheugen voor de win. Hoe een AI Workbench een blijvend begrip van projecten opbouwt. Hoe persistente AI kenniswerk slimmer en efficiënter maakt. AI die begrijpt, onderzoekt en creëert.

Digitale soevereiniteit staat hoog op de agenda bij overheden, maar in de praktijk worstelen velen met dezelfde vraag: hoe vertaal je beleid naar concrete organisatiekeuzes? Met de dagelijkse werkelijkheid voor ogen hoor je hoe je: snel inzicht krijgt in applicatie- en datalandschap bepaalt welke systemen en processen kritisch zijn voor publieke dienstverlening risico’s afweegt, zoals datatoegang, lock-in of continuïteit, Europese en Nederlandse beleidskaders vertaalt naar passende besluitvorming evenwicht vindt tussen public cloud, onprem en alternatieven Ga naar huis met praktische handvatten en een helder denkkader om digitale soevereiniteit in jouw organisatie behapbaar en uitvoerbaar te maken.

Toch worstelen veel organisaties nog steeds met dezelfde vraagstukken. Niet omdat de visie ontbreekt, maar omdat de basis ontbreekt. Herkennen en bespreekbaar maken van de dilemma's Hoe de verandering daadwerkelijk in beweging kan komen Dat het echte uitvoeren van de plannen NU moet starten

Burgers verwachten één overheid: betrouwbaar, samenhangend, transparant. Maar AI zonder vertrouwde data geeft niet de juiste antwoorden, een risico dat de publieke sector zich niet kan veroorloven. Van elke duizend BI-licenties opent slechts een fractie van de gebruikers ooit een dashboard; de rest neemt beslissingen zonder data, of vraagt een collega om de grafieken te vertalen. Deze sessie laat zien hoe een gegoverneerde intelligence layer dat verandert: AI die redeneert op basis van betrouwbare, goed gegoverneerde data, zakelijke context begrijpt, en elke ambtenaar (niet alleen de analisten) toegang geeft tot echte antwoorden. Aan de hand van een live demo ontdek je hoe één overheidsorganisatie vandaag nog kan starten, met één use case en zonder nieuw IT-traject.

Cyberactoren zetten steeds vaker agentic AI in om cyberaanvallen sneller, slimmer en op grotere schaal uit te voeren. Reactieve security, wachten tot een aanval zichtbaar wordt en dan pas reageren, kan dit tempo niet meer bijbenen. In deze sessie laat Bart zien waarom overheidsorganisaties nu de omslag naar proactieve security moeten maken: hoe je dreigingen vóór blijft in plaats van erop te reageren, en wat dat concreet betekent voor de manier waarop je security organiseert. Geen diepgaande technische sessie, maar een heldere blik op een verschuiving die iedereen binnen de overheid raakt.

Zonder de juiste data blijven AI, Augmented Reality, quantum computing en autonome systemen slechts toekomstmuziek. Iedereen praat over de nieuwste technologieën. Maar de echte bottleneck? Data. In oude tabellen, verspreid over systemen, inconsistent of ontoegankelijk. Zonder goede datamanagement werken al die innovatieve technieken simpelweg niet. Herken je dit? Worstelen jullie ook met datakwaliteit, integratie of regie over data in één of meerdere systemen? Kom naar onze breakout-sessie en ontdek hoe je de fundamenten legt waarmee AI, AR, quantum, autonome systemen of "ouderwetse" bedrijfsapplicaties écht tot hun recht komen.

Je beste AI-resource zit waarschijnlijk al in je team en je loopt er dagelijks aan voorbij. Terwijl overheden tools als Copilot uitrollen, verschilt het werkelijke gebruik enorm per persoon. De collega’s die er het meest vloeiend mee werken zijn vaak de jongste: opgegroeid in dit tijdperk, drempelloos experimenterend, AI als vanzelfsprekend verlengstuk van het werk. Juist zij krijgen meestal de minste stem in hóe de organisatie AI inzet. Rosalie Oomen daagt je uit die verhouding om te draaien. Aan de hand van een casus die ze zelf uitvoerde bij Rijkswaterstaat Zuid-Nederland laat ze zien hoe je de intuïtie van jong verbindt met de ervaring van de rest, zodat je team niet in losse snelheden naast elkaar werkt maar mét elkaar leert. Zie je waarom de grootste verschillen in productiviteit en werkplezier binnen je team níet aan leeftijd liggen, maar aan iets dat je zelf in de hand hebt Weet je hoe je de AI-vaardigheid van je jongste collega’s aanboort zónder je ervaren mensen te passeren Heb je een concrete eerste stap die je maandag al kunt zetten

Binnen de overheid zijn we gewend om producten op te leveren: een beleidsstuk, een strategie, een vinkje. Maar data krijgt pas waarde als we ermee aan de slag gaan. De druk om een datastrategie te hebben is groot. Toch zit de echte uitdaging niet in het document, maar in het doorbreken van hokjesdenken. Data raakt álle domeinen, van strategie tot uitvoering, en vraagt om samenwerking over grenzen heen. In deze sessie verkennen we hoe we elkaar beter kunnen vinden. Door te luisteren, elkaars perspectieven te begrijpen en een gezamenlijke taal te ontwikkelen. Zo wordt een datastrategie geen eindproduct, maar het resultaat van een gedeelde ambitie. Data vraagt om samenwerken over afdelingen en domeinen heen Luisteren en begrijpen is de eerste stap naar integraliteit Niet het hebben van een datastrategie telt, maar het samen maken ervan

In een steeds onvoorspelbaardere wereld schiet risicomanagement als compliance-ritueel tekort. Wat als de eerste lijn geen jurist hoeft te worden, maar wel leert om risico’s te herkennen die de strategie raken? In deze sessie verkennen we hoe het Three Lines Model helpt om kaders te vertalen naar herkenbare scenario’s en scherpe managementdialogen. Geen complexe regelgeving als startpunt, maar vragen als: wat kan hier misgaan, wie merkt het als eerste, en welke keuze maken we dan? Zo wordt risicomanagement een levend gesprek in teams in plaats van een papieren verplichting. En een vroegwaarschuwingssysteem dat richting geeft aan wendbare besluitvorming. Hoe je risicomanagement verschuift van compliance-taal naar herkenbare teamscenario’s Hoe 1e en 2e lijn samen een vroegwaarschuwingssysteem bouwen in het dagelijkse werk Hoe je met simpele vragen strategische onzekerheid beter bespreekbaar en bestuurbaar maakt

Hoe zorg je ervoor dat wet- en regelgeving niet alleen juridisch klopt,  maar ook duurzaam uitvoerbaar blijft in een digitale overheid?  Wie denkt aan een toekomstgerichte overheid, denkt aan digitalisering, datagedreven beleid en het gebruik van AI. Als er wordt gedacht aan de juridische aspecten van een toekomstgerichte overheid, dan gaat het vooral om het opruimen van belemmeringen. Minder regels leidt tot meer experimenteerruimte, is het idee. De vraag wie er extra ruimte krijgt, en de vraag wie de prijs betaalt worden meestal niet gesteld. Rule governance gaat over het eerlijk verdelen van rechten en plichten. Wat er mag en wat niet, staat in de wet. Maar het is niet zo makkelijk om te begrijpen wat de wet voorschrijft, laat staan om daarover overeenstemming te krijgen. Robert van Doesburg (TNO) laat zien wat de gevolgen zijn van het onderspecificeren van regels en wat de waarde is bekijken van regels vanuit een actieperspectief. Hij laat zien hoe data bestaan bij de gratie van regels. Dat het automatisch uitvoeren van regels, niet ten koste hoeven te gaan van de rechtspositie van burgers. Dat ook een digitale overheid niet zonder open normen kan. Geen data zonder regels Een digitale besluit moet aan dezelfde eisen voldoen ale een menselijke besluit Een mens kan doen wat verboden is, en plichten verzaken (hoe digitaliseer je dat?) De vraag is niet of AI wetten kan interpreteren, de vraag is of wij die interpretatie accepteren

AI is geen toekomstmuziek meer. Het gebeurt nú en sijpelt iedere organisatie binnen. De vraag is niet óf je ermee werkt, maar hoe je dat veilig doet. Zonder afhankelijkheid. Zonder onduidelijkheid over je data. Steeds meer organisaties kiezen daarom voor een eigen AI-omgeving in hun eigen datacenter: controle, kennisopbouw en ruimte om te experimenteren. Want wie vandaag investeert in kennis, bepaalt morgen de waarde van AI.

Lao Tzu herinnert ons eraan dat iedere reis begint met één enkele stap. Bij AI moeten organisaties echter ook de eindbestemming voor ogen houden, zodat AI daadwerkelijk resultaten oplevert en tegelijkertijd voldoet aan maatschappelijke verwachtingen en wettelijke vereisten. Tijdens deze sessie introduceren we het DAMA NL Data Science Governance Framework en laten we zien welke best-practice-stappen nodig zijn om AI verantwoord en breed toepasbaar te maken. Hoe gaat uw organisatie om met beleidskaders, richtlijnen en wetgeving tijdens de steeds complexere reis naar betrouwbare AI? In deze interactieve sessie helpen we u om deze reis beter te begrijpen. Waar begint de reis naar betrouwbare en toepasbare AI? Welke stappen moeten organisaties zetten? Wat houdt veel organisaties tegen?

Organisaties die zichzelf grotendeels aansturen zijn niet langer toekomstmuziek. Agents nemen taken over. Soms hele processen. Ook binnen de overheid is dat geen verre horizon meer. Maar terwijl agentic AI steeds autonomer wordt, dringt een vraag zich op: wie beheerst straks de agents zelf, en de AI-stack waarop ze draaien? Deze sessie brengt twee ontwikkelingen samen die de publieke sector raken: de strijd om een eigen AI-infrastructuur en de opkomst van organisaties die zichzelf grotendeels aansturen. De eerste laag: wie heeft er écht regie, inzicht en zeggenschap over de AI stack waarop de publieke sector steeds meer leunt? Data stroomt naar externe platforms, rekenkracht zit in de cloud en de afhankelijkheid groeit geruisloos. Soevereiniteit, voorspelbare kosten en echte controle komen zo steeds verder buiten bereik. Techondernemer Niels van Rees laat zien wat een volwaardige AI-factory voor de overheid betekent: een eigen fundament, van datacenter tot applicatie, gebouwd op sovereignty, security en performance, met als voorbeeld de TU/e in Eindhoven. De tweede laag is extremer: wat als agents niet alleen taken overnemen, maar de organisatie zelf worden? Dr. ir. Olivier Rikken werkt aan de frontlinie van agentic AI als onderzoeker aan de TU Delft én als oprichter van een van de eerste autonome organisaties in Nederland. Zijn conclusie: de Zero Human Company is geen sciencefiction. De vraag is niet óf dit komt, maar of de overheid er klaar voor is. En wie de agents en hun onderliggende infrastructuur straks daadwerkelijk beheerst. Deze sessie verbindt twee lagen die zelden samen op één podium staan: de AI-stack waarop soevereine, autonome systemen draaien en de organisaties die daaruit ontstaan. Geen glossy toekomstvisie. Wel een scherpe blik op wat er nu al mogelijk is, wat het van de overheid vraagt, en wie straks nog echt aan het stuur zit.

Burgers verwachten steeds sneller, persoonlijker en 24/7 antwoord op hun vragen. Tegelijkertijd staan gemeenten en andere overheidsorganisaties voor uitdagingen op het gebied van capaciteit, dienstverlening en betrouwbaarheid. En ondertussen ontwikkelt AI zich in hoog tempo. Hoe maak je de dienstverlening menselijker, met slimme inzet van AI?

Betekent méér gegevens automatisch minder privacy? Kan je eigenlijk wel aan dataminimalisatie werken als je grote hoeveelheden data ontvangt voor statistisch onderzoek? Hoe voldoe je aan de AVG zonder in te boeten op de kwaliteit van een onderzoek? Als Centraal Bureau voor de Statistiek ontvangen we grote hoeveelheden informatie over vrijwel alle personen in Nederland. Privacybescherming is cruciaal om ook in de toekomst deze gegevens te blijven ontvangen. In deze sessie krijg je een inkijkje hoe CBS Privacy by Design inzet om grote hoeveelheden gegevens te verwerken tot publiceerbare statistieken en ook hoe het CBS blijft innoveren op dit vlak. Want privacybescherming is als je eigen achtertuin. Je kan alles nog zo goed volgens het boekje hebben ingericht, als je het niet onderhoudt, dan verwildert het. Statistiek zoekt naar patronen in de massa, privacy beschermt de persoon in de massa. Deze twee zaken gaan prima samen. Hoe beter je aan de voorkant nadenkt, hoe minder vertraging je oploopt gedurende het onderzoek.

Bij Rijkswaterstaat komen we dagelijks collega's tegen die heel verschillend naar AI kijken: enthousiast, afwachtend, kritisch of bezorgd. Vanuit twee verschillende rollen binnen Rijkswaterstaat nemen we je mee in de menselijke kant van de AI-transitie; vanuit zowel de strategische regie op AI-innovaties als de praktijk waar digitalisering geen core business is. We delen hoe de verschillende visies en reacties op AI ons werk soms ingewikkeld maakt, maar ook heel waardevol is. In deze interactieve sessie bespreken we aan de hand van voorbeelden uit ons dagelijks werk hoe je binnen een grote organisatie ruimte maakt voor verschillende geluiden en behoeftes, terwijl je zo veel mogelijk mensen probeert mee te krijgen om AI veilig en verantwoord te gebruiken.

AI, digitale soevereiniteit, cybersecurity, Common Ground, privacy en risicomanagement vragen allemaal tegelijk om aandacht én snelheid. Maar hoe snel lukt het jouw organisatie om van ambitie naar aantoonbaar resultaat te komen? Wat als dat vaker én sneller kan? Iedere opgave vraagt om een heldere strategie om de gewenste impact te realiseren. Veel organisaties werken in afdelingen en/of ketens, terwijl vrijwel iedere belangrijke opgave daar dwars doorheen loopt. Heb je je weleens afgevraagd of jouw gekozen strategie, de realisatie van opgaven faciliteert? Maak een SHIFT en kijk anders naar je organisatie. Want als je eenmaal ziet wat de realisatie vertraagt, heb je ook de sleutel om meer opgaven daadwerkelijk te realiseren. Meer impact? Meer opgaven realiseren, in minder tijd. Je krijgt niet wat je controleert. Je krijgt wat je organiseert. Schrijf je in. Neem in gedachten één opgave mee die maar niet snel genoeg van ambitie naar impact komt. Ontdek waar jouw realisatie stokt. Precies daar begint jouw SHIFT.

Gemeente Hellendoorn, UWV, de Autoriteit Persoonsgegevens en Fontys Hogeschool delen tijdens deze talkshow hun ervaringen vanuit beleid, uitvoering, toezicht en onderwijs. AI is geen toekomst meer in de publieke sector. Het zit al in besluitvorming, uitvoering en toezicht. De echte vraag is daarom niet óf we AI gebruiken, maar hoe we een overheid organiseren die ermee werkt zonder grip te verliezen op legitimiteit, verantwoordelijkheid en menselijke afweging. In deze talkshow gaan we voorbij de techniek en voorbij de hype. We verkennen de spanning die ontstaat wanneer algoritmes steeds vaker meebeslissen over leefwereld, kansen en publieke besluiten. Aan tafel zitten leiders uit beleid, uitvoering, toezicht en technologie die deze verschuiving van binnenuit meemaken. Geen abstract debat, maar de praktijk van vandaag: waar het werkt, waar het schuurt en waar de grenzen van het systeem zichtbaar worden. Een gesprek voor strategische beslissers die niet alleen willen begrijpen wat er gebeurt, maar willen bepalen hoe de overheid zich hierop organiseert.