Programma

Welkom bij De toekomstgerichte overheid. Bij de registratie kunt u zich aanmelden en ontvangt u alle benodigde informatie voor de dag. Tijdens de inloop heten wij u graag welkom en kunt u in alle rust netwerken onder het genot van koffie, thee en een kleine versnapering.

"In de beperking toont zich de meester." – de grote wetenschapper en filosoof Goethe wist het in de 18e eeuw al, en voor AI geldt het nu meer dan ooit. Succesvol innoveren begint niet bij weten wat AI kan, maar bij begrijpen wat het (nog) niét kan. In zijn keynote neemt Frans je mee langs de grenzen van AI om daar de echte kansen voor jouw organisatie te vinden en succesvol te kunnen benutten. Ben jij klaar om je meester in AI te mogen noemen?

Digitalisering heeft de overheid veel gebracht. Maar ze heeft ook een ongemakkelijke vraag blootgelegd: zijn wij nog degene die bepalen, of volgen we vooral de logica van technologie en markt? In deze keynote vertel ik hoe digitale transformatie en soevereiniteit onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Niet vanuit angst of terugtrekking, maar vanuit volwassen bestuur.  Dat wringt soms, juist voor een overheid die staat voor continuïteit, rechtszekerheid en publieke waarden. Want een toekomstgerichte overheid durft te innoveren, maar weet ook wanneer en waar zij haar autonomie moet beschermen om publieke waarden geloofwaardig te blijven waarmaken. Digitale transformatie is geen neutrale modernisering: elke technologische keuze is óók een keuze over macht, afhankelijkheid en publieke waarden. Digitale soevereiniteit draait niet om terug naar vroeger, maar om volwassen bestuur: bewust kiezen waar je afhankelijk wilt zijn – en waar niet. Een toekomstgerichte overheid innoveert niet ondanks soevereiniteit, maar juist dankzij duidelijke kaders voor regie, eigenaarschap en democratische controle. Paniek helpt niet!

Large Language Models hebben de manier waarop we met informatie omgaan ingrijpend veranderd, maar de meeste AI-systemen zijn nog altijd fundamenteel sessie-gebaseerd: elk gesprek begint opnieuw. In deze sessie verkennen we een ander paradigma: AI-workbenches die een blijvend begrip van projecten opbouwen door documentatie, broncode, data, gesprekken en organisatorkennis samen te brengen in een gedeeld geheugen. In plaats van een chatbot of programmeerassistent wordt AI een actieve partner in onderzoek, analyse en creatie, ongeacht het domein. Aan de hand van Buzz als praktijkvoorbeeld laten we zien welke architectuurprincipes hieraan ten grondslag liggen en waarom deze benadering een volgende stap kan zijn in AI-gedreven kenniswerk. Waarom AI meer nodig heeft dan een groter contextvenster. Gedeeld geheugen voor de win. Hoe een AI Workbench een blijvend begrip van projecten opbouwt. Hoe persistente AI kenniswerk slimmer en efficiënter maakt. AI die begrijpt, onderzoekt en creëert.

Digitale soevereiniteit staat hoog op de agenda bij overheden, maar in de praktijk worstelen velen met dezelfde vraag: hoe vertaal je beleid naar concrete organisatiekeuzes? Met de dagelijkse werkelijkheid voor ogen hoor je hoe je: snel inzicht krijgt in applicatie- en datalandschap bepaalt welke systemen en processen kritisch zijn voor publieke dienstverlening risico’s afweegt, zoals datatoegang, lock-in of continuïteit, Europese en Nederlandse beleidskaders vertaalt naar passende besluitvorming evenwicht vindt tussen public cloud, onprem en alternatieven Ga naar huis met praktische handvatten en een helder denkkader om digitale soevereiniteit in jouw organisatie behapbaar en uitvoerbaar te maken.

Binnen de overheid zijn we gewend om producten op te leveren: een beleidsstuk, een strategie, een vinkje. Maar data krijgt pas waarde als we ermee aan de slag gaan. De druk om een datastrategie te hebben is groot. Toch zit de echte uitdaging niet in het document, maar in het doorbreken van hokjesdenken. Data raakt álle domeinen, van strategie tot uitvoering, en vraagt om samenwerking over grenzen heen. In deze sessie verkennen we hoe we elkaar beter kunnen vinden. Door te luisteren, elkaars perspectieven te begrijpen en een gezamenlijke taal te ontwikkelen. Zo wordt een datastrategie geen eindproduct, maar het resultaat van een gedeelde ambitie. Data vraagt om samenwerken over afdelingen en domeinen heen Luisteren en begrijpen is de eerste stap naar integraliteit Niet het hebben van een datastrategie telt, maar het samen maken ervan

Hoe zorg je ervoor dat wet- en regelgeving niet alleen juridisch klopt,  maar ook duurzaam uitvoerbaar blijft in een digitale overheid?  Wie denkt aan een toekomstgerichte overheid, denkt aan digitalisering, datagedreven beleid en het gebruik van AI. Als er wordt gedacht aan de juridische aspecten van een toekomstgerichte overheid, dan gaat het vooral om het opruimen van belemmeringen. Minder regels leidt tot meer experimenteerruimte, is het idee. De vraag wie er extra ruimte krijgt, en de vraag wie de prijs betaalt worden meestal niet gesteld. Rule governance gaat over het eerlijk verdelen van rechten en plichten. Wat er mag en wat niet, staat in de wet. Maar het is niet zo makkelijk om te begrijpen wat de wet voorschrijft, laat staan om daarover overeenstemming te krijgen. Robert van Doesburg (TNO) laat zien wat de gevolgen zijn van het onderspecificeren van regels en wat de waarde is bekijken van regels vanuit een actieperspectief. Hij laat zien hoe data bestaan bij de gratie van regels. Dat het automatisch uitvoeren van regels, niet ten koste hoeven te gaan van de rechtspositie van burgers. Dat ook een digitale overheid niet zonder open normen kan. Geen data zonder regels Een digitale besluit moet aan dezelfde eisen voldoen ale een menselijke besluit Een mens kan doen wat verboden is, en plichten verzaken (hoe digitaliseer je dat?) De vraag is niet of AI wetten kan interpreteren, de vraag is of wij die interpretatie accepteren

Elke overheidsorganisatie investeert in AI. Maar wie heeft er écht de controle? Data stroomt naar externe platforms, rekenkracht zit in de cloud en de facturen blijven komen, zonder dat de overheid ooit echt eigenaar wordt van haar eigen AI. Dat is geen digitale transformatie, dat is digitale afhankelijkheid. In deze sessie neemt MDCS.ai je mee in de strategische en praktische keuze tussen cloud en eigen AI-infrastructuur. We laten zien dat soevereine AI niet alleen mogelijk is, maar ook ij veel gevallen kostenefficiënter en duurzamer is dan de cloud. MDCS.ai brengt de bouwstenen samen: van netwerkinfrastructuur tot AI-rekenkracht en security, volledig onder eigen regie. Na deze sessie neem je het volgende mee: Inzicht in de kosten en risico's van cloudafhankelijkheid voor overheidsorganisaties Een beslissingsmodel voor wanneer het loont om te bezitten in plaats van te huren Concrete handvatten om als overheid de regie te pakken over AI Inspiratie uit praktijkvoorbeelden van soevereine AI-infrastructuur

Burgers verwachten steeds sneller, persoonlijker en 24/7 antwoord op hun vragen. Tegelijkertijd staan gemeenten en andere overheidsorganisaties voor uitdagingen op het gebied van capaciteit, dienstverlening en betrouwbaarheid. En ondertussen ontwikkelt AI zich in hoog tempo. Hoe maak je de dienstverlening menselijker, met slimme inzet van AI?

Betekent méér gegevens automatisch minder privacy? Kan je eigenlijk wel aan dataminimalisatie werken als je grote hoeveelheden data ontvangt voor statistisch onderzoek? Hoe voldoe je aan de AVG zonder in te boeten op de kwaliteit van een onderzoek? Als Centraal Bureau voor de Statistiek ontvangen we grote hoeveelheden informatie over vrijwel alle personen in Nederland. Privacybescherming is cruciaal om ook in de toekomst deze gegevens te blijven ontvangen. In deze sessie krijg je een inkijkje hoe CBS Privacy by Design inzet om grote hoeveelheden gegevens te verwerken tot publiceerbare statistieken en ook hoe het CBS blijft innoveren op dit vlak. Want privacybescherming is als je eigen achtertuin. Je kan alles nog zo goed volgens het boekje hebben ingericht, als je het niet onderhoudt, dan verwildert het. Statistiek zoekt naar patronen in de massa, privacy beschermt de persoon in de massa. Deze twee zaken gaan prima samen. Hoe beter je aan de voorkant nadenkt, hoe minder vertraging je oploopt gedurende het onderzoek.

In een steeds onvoorspelbaardere wereld schiet risicomanagement als compliance-ritueel tekort. Wat als de eerste lijn geen jurist hoeft te worden, maar wel leert om risico’s te herkennen die de strategie raken? In deze sessie verkennen we hoe het Three Lines Model helpt om kaders te vertalen naar herkenbare scenario’s en scherpe managementdialogen. Geen complexe regelgeving als startpunt, maar vragen als: wat kan hier misgaan, wie merkt het als eerste, en welke keuze maken we dan? Zo wordt risicomanagement een levend gesprek in teams in plaats van een papieren verplichting. En een vroegwaarschuwingssysteem dat richting geeft aan wendbare besluitvorming. Hoe je risicomanagement verschuift van compliance-taal naar herkenbare teamscenario’s Hoe 1e en 2e lijn samen een vroegwaarschuwingssysteem bouwen in het dagelijkse werk Hoe je met simpele vragen strategische onzekerheid beter bespreekbaar en bestuurbaar maakt

AI is geen toekomstmuziek meer. Het gebeurt nú en sijpelt iedere organisatie binnen. De vraag is niet óf je ermee werkt, maar hoe je dat veilig doet. Zonder afhankelijkheid. Zonder onduidelijkheid over je data. Steeds meer organisaties kiezen daarom voor een eigen AI-omgeving in hun eigen datacenter: controle, kennisopbouw en ruimte om te experimenteren. Want wie vandaag investeert in kennis, bepaalt morgen de waarde van AI.

Gemeente Hellendoorn, UWV, de Autoriteit Persoonsgegevens en Fontys Hogeschool delen tijdens deze talkshow hun ervaringen vanuit beleid, uitvoering, toezicht en onderwijs. AI is geen toekomst meer in de publieke sector. Het zit al in besluitvorming, uitvoering en toezicht. De echte vraag is daarom niet óf we AI gebruiken, maar hoe we een overheid organiseren die ermee werkt zonder grip te verliezen op legitimiteit, verantwoordelijkheid en menselijke afweging. In deze talkshow gaan we voorbij de techniek en voorbij de hype. We verkennen de spanning die ontstaat wanneer algoritmes steeds vaker meebeslissen over leefwereld, kansen en publieke besluiten. Aan tafel zitten leiders uit beleid, uitvoering, toezicht en technologie die deze verschuiving van binnenuit meemaken. Geen abstract debat, maar de praktijk van vandaag: waar het werkt, waar het schuurt en waar de grenzen van het systeem zichtbaar worden. Een gesprek voor strategische beslissers die niet alleen willen begrijpen wat er gebeurt, maar willen bepalen hoe de overheid zich hierop organiseert.