We heten je van harte welkom bij de 17e editie van ATEX & Process Safety. De dagvoorzitter Marit zal de dag openen en jullie kort meenemen in het programma van deze dag.

Bekende ongevallen als “BP Texas”, “Bhopal” en “Toulouse” staan meestal wel op ons netvlies als we het hebben over process safety ongevallen. De lessons learned die we hier uit halen zijn hopelijk vertaald naar maatregelen om deze ongevallen te voorkomen. Wel betreft dit vaak specifieke aspecten waar we op moeten letten. Maar wat gebeurt er als we ca 400 incidenten bij Seveso-inrichtingen in Nederland uit de afgelopen 20 jaar bekijken? Dan zijn er een aantal zaken die naar voren komen, die we mogelijk wel kennen, maar waar we toch nog eens goed naar kunnen kijken. In deze keynote zal Henk Jan Manuel deelnemers meenemen in het uitgevoerde onderzoek van RIVM en de geleerde lessen. Hij zal deze voor het publiek vertalen in een aantal vragen die je de volgende dag kunt stellen als je weer op je werkplek zit om daar meteen mee aan de slag te gaan.

Voorafgaand aan het inspecteren en onderhouden van suikersilo’s moet een aanzienlijke hoeveelheid restsuiker uit de silos worden gehaald. Dat bij het ruimen van een silo stofwolken kunnen ontstaan is een reëel risico. Om mensen hier niet aan bloot te stellen is het fijn als deze werkzaamheden met een explosieveilige robot kunnen worden uitgevoerd. Maar hoe ga je te werk als het met deze robot niet lukt? Wij nemen jullie mee in de totstandkoming van de alternatieve explosieveilige werkwijze die is gebruikt om deze werkzaamheden uit te kunnen voeren.

In deze interactieve sessie ervaar je zelf de praktische kant van ATEX-niet-elektrisch materieel (WTB-installaties). Sytze Jager neemt je mee in het cruciale verband tussen explosiegevaar en fouten in machine-uitlijning, ondersteund door live demonstraties van opgestelde apparatuur. Tijdens de demo’s krijg je inzicht in: Het belang van lagers en de specifieke ATEX-triggers die hierbij een rol spelen. De werking en toepassing van persveiligheidsvoorzieningen (PSV), zichtbaar op de opgestelde demonstratiemodellen. Het verband tussen een foutieve machine uitlijning en ATEX gevaren Een overzicht van de beschikbare ATEX-werktuigbouw trainingsmodules, die de opgedane kennis verder verdiepen en toepasbaar maken in de praktijk. Deze sessie combineert theorie en praktijk, zodat je niet alleen ziet, maar ook begrijpt hoe ATEX-risico’s ontstaan en beheerst kunnen worden in mechanische installaties. Perfect voor iedereen die hands-on inzicht wil krijgen in explosieveilig werken.

Confined space inspecties in ATEX-omgevingen brengen aanzienlijke risico’s met zich mee, van explosiegevaar tot beperkte toegankelijkheid. In deze sessie tonen we hoe indoor drones inspecties mogelijk maken zonder menselijke betreding van de ruimte. Aan de hand van praktijkcases laten we zien hoe visuele inspectie, 3D mapping en ultrasone metingen gecombineerd worden in één efficiënte workflow. De focus ligt op de impact: minder risico, minder downtime en beter onderbouwde beslissingen binnen asset integrity en procesveiligheid. Take-aways Eliminatie van risico door inspecties volledig remote uit te voeren Sterke reductie van downtime door het vermijden van stellingen en entry procedures Betere en objectievere data voor onderhouds- en risicobeslissingen Mogelijkheid tot herhaalbare inspecties voor trendanalyse en compliance Concrete stap richting digitalisering en predictive maintenance in procesomgevingen

Stap in de wereld van assisted reality en ontdek hoe ATEX smart glasses het mogelijk maken om realtime expertise op afstand in te schakelen: veilig, efficiënt en handsfree. In deze sessie laten we zien hoe organisaties met behulp van slimme wearables complexe werkzaamheden sneller en veiliger uitvoeren, zelfs in omgevingen waar veiligheid en compliance cruciaal zijn. Van directe visuele ondersteuning tot het delen van live beelden met specialisten op afstand: remote assistance verandert de manier waarop technische teams samenwerken, kennis delen en downtime minimaliseren. Ontdek hoe deze technologie processen versnelt én de kwaliteit van uitvoering verhoogt.

ATEX‑compliance vraagt om meer dan het voldoen aan wetgeving alleen. In deze sessie laat Frank Baptist van Actemium zien hoe organisaties de stap vooruitzetten naar een veilige werkomgeving met een gestructureerde en praktijkgerichte aanpak. Aan de hand van de ATEX road to compliancy maakt hij inzichtelijk hoe ATEX 114 en ATEX 153 vertaald worden naar de dagelijkse praktijk. Van een onderbouwd Explosieveiligheidsdocument (EVD) en risico‑inventarisatie tot inspecties, training en monitoring. Frank deelt concrete inzichten en laat zien hoe je explosieveiligheid niet alleen borgt, maar ook duurzaam integreert in je bedrijfsvoering. Een pragmatische sessie voor iedereen die ATEX‑compliance beheersbaar, kostenefficiënt en toekomstbestendig wil organiseren.

Bij het installeren van kabelwartels zijn vaak accessoires nodig, zoals borgmoeren, afdichtingen, aardingsklemmen, beschermkappen, adapters of vergroot- en reduceerringen. De volgorde van montage en de gekozen combinatie van componenten kunnen echter een grote invloed hebben op de uiteindelijke IP-bescherming van de complete samenstelling, ongeacht wat er op de kabelwartel zelf staat aangegeven. In deze sessie bespreken we de verschillende schroefdraadtypes en (combinaties van) accessoires, zodat mogelijke valkuilen en veelgemaakte fouten in de praktijk tijdig herkend en voorkomen kunnen worden.

De normeringswereld staat niet stil, zeker niet in 2026. In deze sessie neemt Gerdian Jansen je mee in de belangrijkste nieuwe en vernieuwde normen die komend jaar impact gaan hebben op jouw dagelijkse werkzaamheden. Gerdian gaat in op de nieuwe NTA 7914, die naar verwachting in het eerste kwartaal van 2026 verschijnt. Wat betekent deze nieuwe technische afspraak, hoe verhoudt deze zich tot bestaande richtlijnen en welke implicaties heeft dit voor organisaties in de praktijk? Daarnaast bespreekt hij de komst van NPR 7910-1 en NPR 7910-2, die eveneens in 2026 worden gepubliceerd. Je hoort wat er verandert, welke eisen en aanbevelingen centraal staan en hoe je je hier als organisatie op kunt voorbereiden. Tot slot wordt stilgestaan bij de updates van de NEN-EN-IEC 60079-14 en NEN-EN-IEC 60079-17, die begin 2026 uitkomen. In deze sessie krijg je overzicht van de belangrijkste wijzigingen en aandachtspunten.

Iedereen kent de theorie. Safety video’s, beacons, richtlijnen… ze zijn er genoeg. Maar hoe zorg je dat deze kennis ook écht landt in een operationeel team?

In explosiegevaarlijke industrieën kan een kleine verslechtering in veiligheidsnormen of competenties al grote gevolgen hebben. Toch zien we in de praktijk een zorgwekkende ontwikkeling waarbij kennis, training en naleving van veiligheidsregels onder druk staan. Tijdens deze presentatie bespreekt Bob van den Bergh, een ervaren E&I-specialist met meer dan dertig jaar ervaring in onder andere olie en gas en petrochemie, hoe deze neerwaartse trend ontstaat en welke risico’s dit met zich meebrengt voor organisaties die werken in ATEX-omgevingen. Zijn praktijkervaring laat zien waarom sterke competenties, een robuuste veiligheidscultuur en strikte naleving van regelgeving essentieel zijn om ernstige incidenten te voorkomen.

Zuivelconcern FrieslandCampina heeft wereldwijd meer dan 50 fabrieken waar rekening wordt gehouden met het gevaar van stof- en gasexplosies. Om de risico’s van deze gevaren te beheersen, heeft het bedrijf een ATEX beleid ontwikkeld. Paul van Norden is Subject Matter Expert voor ATEX en Proces Safety binnen FrieslandCampina en houdt zich dagelijks bezig met het ontwikkelen en uitvoeren van dit beleid. In deze lezing licht hij dit uitgebreid toe. Hij geeft voorbeelden vanuit de praktijk, lessons learned en een visie voor de toekomst.

Veiligheid wordt in veel organisaties nog steeds gezien als een noodzakelijke kostenpost. Maar wat als safety juist kan bijdragen aan efficiëntere processen, minder stilstand en lagere totale kosten? In deze sessie laten we zien hoe een slimme benadering van procesveiligheid niet alleen risico’s vermindert, maar ook kan leiden tot optimalisatie van installaties en bedrijfsvoering. Aan de hand van praktijkvoorbeelden en inzichten uit de industrie bespreken we hoe beveiligingsmaatregelen effectief en doelgericht kunnen worden toegepast. We laten zien hoe goed ontworpen veiligheidsoplossingen incidenten helpen voorkomen en tegelijkertijd de efficiency en continuïteit van processen vergroten. Daarnaast wordt toegelicht welke rol REMBE kan spelen bij het ontwerpen en implementeren van efficiënte beveiligingsoplossingen voor explosie- en procesveiligheid. Takeaways: Hoe u installaties efficiënt en doelgericht kunt beveiligen Hoe veiligheid kan bijdragen aan optimalisatie van processen Wat REMBE voor uw organisatie kan betekenen op het gebied van explosie- en procesveiligheid Hoe u incidenten kunt helpen voorkomen door slimme veiligheidsoplossingen

Als landelijke netbeheerder draagt Gasunie een publieke verantwoordelijkheid voor de veiligheid van grootschalige energie-infrastructuur. Deze verantwoordelijkheid neemt toe nu bestaande gasnetten worden aangepast en uitgebreid voor het transport van nieuwe stoffen zoals waterstof en CO₂. In deze sessie wordt toegelicht hoe Gasunie veiligheid borgt bij het ontwerp, beheer en de exploitatie van deze infrastructuren. Aan de hand van praktijkervaringen uit waterstof- en CO₂-transport wordt ingegaan op de toepassing van ATEX-principes, procesveiligheid en integriteitsbeheer, en op wat de verschillende stofeigenschappen betekenen voor het beheersen van explosie-, druk- en blootstellingsrisico’s. Deelnemers krijgen inzicht in hoe veiligheidsprincipes structureel zijn verankerd in ontwerpkeuzes en beheerprocessen voor toekomstige energienetten, vanuit de rol en verantwoordelijkheid van een landelijke netbeheerder.

Ontstekingsbronnen in ATEX‑zones zijn vaak voor de hand liggend… totdat we dieper het proces en de machine induiken. Adiabatische compressie, radiostraling en zwerfstromen: vaak genegeerd en weggeschreven, maar dat is niet altijd terecht! In deze sessie ontdekken deelnemers aan de hand van realistische casussen, videofragmenten en live metingen welke, vaak onderschatte ontstekingsbronnen in de praktijk wel degelijk op kunnen treden. Een reis naar de onontgonnen delen van de NEN1127-1. Leer wanneer deze ‘verborgen ontstekingsbronnen’ relevant kunnen zijn en hoe je ze moet beoordelen. Praktisch, interactief en zeer geschikt voor degene die EVD’s schrijft, ontstekingsanalyses uitvoert of ATEX-inspecties doet.

In explosiegevaarlijke industrieën hangt veiligheid niet alleen af van installaties en procedures, maar vooral van de mensen die ermee werken. Wanneer rollen, verantwoordelijkheden en competenties niet duidelijk zijn ingericht, ontstaat er een kwetsbare schakel in de veiligheidsketen. In deze presentatie laten we zien waarom een sterke Ex-organisatie begint bij aantoonbare kennis en vaardigheden op elk niveau, van operators en technici tot engineers en safety professionals, en hoe dit direct bijdraagt aan betere risicobeheersing, compliance en het voorkomen van incidenten.

Binnen veel industriële omgevingen is een explosieveiligheidsdocument (EVD) aanwezig, maar in de praktijk wordt dit document vaak behandeld als een eenmalige verplichting: opgesteld, opgeslagen en daarna nauwelijks nog gebruikt. Juist daar ontstaat risico. Wanneer processen, installaties of zonering veranderen en het EVD niet actief wordt bijgewerkt of geraadpleegd, verliest het zijn functie als veiligheidsinstrument. Tegelijkertijd ligt hier juist veel potentie. Een goed toegepast EVD kan richting geven aan veiligheid, besluitvorming en risicobeheersing, mits het document daadwerkelijk leeft binnen de organisatie. In deze sessie staat daarom de praktijk centraal. We verkennen hoe je het EVD actief gebruikt en hoe kennis over regelgeving kan worden omgezet in concrete, toepasbare acties binnen de organisatie.

Voor de categorie Seveso-inrichtingen treden de inspectiediensten binnen het samenwerkingsverband SEVESO+op als één overheid om te zorgen dat de meest risicovolle bedrijven zich maximaal inspannen om veilig te opereren. Hoe zien we dat terug in de praktijk? Wat zijn de speerpunten in de komende jaren die onder de vlag van dit samenwerkingsverband worden opgepakt en wat zien we jaarlijks terug in onze jaarverslagen? Erwin neemt in deze presentatie de aanwezigen in een korte vogelvlucht mee in deze thema’s.

AI is een mainstream onderwerp geworden de laatste jaren. Velen passen het toe voor het opzoeken van informatie of het schrijven van een samenvatting. Maar AI kan verder gaan dan dat, ook voor ingenieurs zonder IT-achtergrond. In deze sessie laten we zien hoe je AI praktisch inzet om je eigen apps te bouwen. Aan de hand van concrete voorbeelden uit de procesveiligheid en ATEX, zoals een met AI gebouwde RCA app tonen we wat er mogelijk is. We bespreken wat AI goed kan, waar de grenzen liggen, en wat je in de gaten moet houden. De sessie sluit af met een live interactieve demo waarbij een nieuwe app wordt gebouwd, stap voor stap, vanuit een leeg scherm. Geen programmeerkennis vereist. Take-aways voor het publiek: Je begrijpt wat AI wel en niet kan doen in een proces- en veiligheidscontext Je kent de risico's en valkuilen van AI-gebruik in een professionele omgeving Je hebt concrete voorbeelden gezien van zelfgebouwde tools voor ATEX en procesveiligheid Je weet hoe je vandaag al kunt starten met het bouwen van je eerste eigen app

In deze interactieve sessie gaat Jaap den Braber in op manieren om medewerkers effectief te instrueren over gevarenzones en veilig werken. Deelnemers worden uitgedaagd om na te denken over verschillende werkvormen en leerstijlen die passen bij hun medewerkers. Samen verkennen ze hoe leerdoelen vertaald kunnen worden naar praktische en toepasbare instructies, geschikt voor alle lagen van de fabriek. Zo ontdekken deelnemers direct hoe ze veiligheid op een interactieve en betrokken manier kunnen overbrengen.

Waterstof vraagt om een doordachte toepassing van ATEX, maar de uitdaging zit vaak in de praktische vertaling naar ontwerp en vergunning. Hoe maak je installaties die veilig, proportioneel en vergunbaar zijn? In deze interactieve sessie behandelen we de toepassing van ATEX bij waterstofinstallaties. Onderwerpen zijn onder andere zonering, ventilatie, gasdetectie en pragmatisch ontwerpen. Daarnaast wordt ingegaan op vergunningverlening: hoe ga je om met interpretatieverschillen en hoe onderbouw je keuzes richting bevoegd gezag? In een interactieve setting bespreken we een praktijkcase. Samen bepalen we een passende ATEX-aanpak en bespreken de keuzes plenair. De sessie is praktisch en direct toepasbaar, met als doel waterstofprojecten veilig én realiseerbaar te maken.

De procesindustrie is technisch veiliger dan ooit, maar het maatschappelijk wantrouwen groeit. Vergunde projecten stranden, ESG-rapportages overtuigen onvoldoende en energietransitieprojecten roepen weerstand op. De vraag is: focust de sector te sterk op technische veiligheid en te weinig op maatschappelijke legitimiteit? In de industrie geldt compliance als bewijs van verantwoordelijkheid, terwijl de samenleving dit vaak ziet als het minimale. ESG-rapportages tonen prestaties maar vermijden onzekerheden, en veiligheidsdata zijn niet altijd betekenisvol voor omwonenden. Veiligheid is daarmee niet alleen een technisch, maar ook een vertrouwensvraagstuk. Op basis van promotieonderzoek naar de Social License to Operate van Seveso-bedrijven laat deze keynote zien dat drie elementen vaak uit balans zijn: SHE-prestaties, veiligheidsbeloften en stakeholderpercepties van risico. Zolang deze niet in lijn zijn, blijft legitimiteit fragiel. De lezing introduceert een governance-benadering waarin prestaties, risk appetite, transparante informatie en stakeholderanalyse samenkomen. De kernboodschap: de volgende veiligheidsbarrière is geen technische barrière, maar vertrouwen.